Zaniżenie odszkodowania powypadkowego a przyczynienie

18.11.2015

Obniżenie odszkodowania powypadkowego a przyczynienie się do wypadku komunikacyjnego

 

Wypadek komunikacyjny jest zdarzeniem do którego częstokroć dochodzi zazwyczaj na skutek wielu czynników a nie tylko jednego, co też często rodzi problem prawnej oceny wpływu tych czynników na jego zaistnienie. Prawidłowe ustalenie przyczyny, tudzież przyczyn wypadku, ma ogromne znaczenie dla Poszkodowanego w wypadku w komunikacji, bowiem będzie wpływało na fakt przyznania mu odszkodowania i jego wysokość.

Poszkodowany w wypadku komunikacyjnym ma prawo do odszkodowania powypadkowego, niemniej nie w każdej sytuacji. Zgodnie z art. 362 Kodeksu cywilnego: „Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron”. Zgodnie zaś z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2015 r.: „Przyczynieniem poszkodowanego, w rozumieniu art. 362 KC, jest każde zachowanie, któremu można przypisać cechy nieprawidłowości (naganności), pozostające w normalnym związku przyczynowym ze szkodą, za którą ponosi odpowiedzialność inna osoba”

Podsumowując, nieprawidłowe zachowanie Poszkodowanego może doprowadzić do:

  • wyłączenia odpowiedzialności za wypadek po stronie innej osoby niż poszkodowany,
  • ograniczenia wysokości należnego odszkodowania, zadośćuczynienie i renty.

Przyczynienie do wypadku w komunikacji

Ujmując materię przyczynienia się poszkodowanego do wypadku najprościej jak to możliwe, należy wskazać, że z przyczynieniem poszkodowanego będziemy mieć do czynienia wtedy, gdy w wyniku badania stanu faktycznego sprawy dojdzie się do wniosku, że bez udziału poszkodowanego szkoda nie powstałaby lub nie przybrałaby rozmiarów, które ostatecznie w rzeczywistości osiągnęła.

Poszkodowany może przyczynić się do zaistnienia wypadku komunikacyjnego na różne sposoby. Przykładowo, przyczyni się zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą do wypadku Poszkodowany, który:

  • zdecyduje się na jazdę samochodem z kierowcą będącym w stanie po spożyciu alkoholu, gdy stan nietrzeźwości kierowcy pozostaje w związku z tym wypadkiem. Zarazem w orzecznictwie przyjęto, że spożywanie napoju alkoholowego z takim kierowcą przed jazdą uważać należy za przyczynienie się do powstania szkody w stopniu znacznym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 1985 r. IV CR 412/85, OSPiKA 1986, z. 4, poz. 87);
  • sam jako kierujący pojazdem przekroczy dopuszczalną prędkość,
  • nie będzie miał zapiętych pasów bezpieczeństwa przy zderzeniu czołowym pojazdów, a często także Sądy przyjmują, że i przy zderzeniu bocznym,
  • podejmie nieprawidłowe manewry obronne.

Zasady zmniejszania odszkodowania powypadkowego

Wstęp do tej części artykułu powinien brzmieć tak: zapraszamy do zapoznania się z niepojętym. Z ogólnej bowiem formuły art. 362 k.c. jedyne co można wywnioskować to, że Sąd powinien zmniejszyć odszkodowanie jeśli wystąpi przyczynienie się poszkodowanego oraz „stosowne okoliczności”. Ponieważ brak jednakże definicji „stosownych okoliczności” czy jakichkolwiek skal przyczynienia, de facto pojęcia te konkretyzowane będą przez każdy nieomal Sąd odmiennie.

Zasadniczo przy określaniu stopnia przyczynienia się poszkodowanego do wystąpienia szkody winno się uwzględniać:

  • stopień naruszenia obiektywnych reguł postępowania przez poszkodowanego,
  • stopień naruszenia obiektywnych reguł postępowania przez odpowiedzialnego za szkodę,
  • specyficzne cechy osobiste, rozmiar i wagę uchybień po stronie poszkodowanego.

Odwołując się do praktyki sądowej wskażę, że przykładowo w sprawie w której poszkodowana pasażerka pojazdu zdecydowała się na jazdę z nietrzeźwym kierowcą Sąd zdecydował o przyjęciu 25% przyczynienia się do powstania szkody (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 6 czerwca 1997 r., II CKN 213/97).

Mimo przyczynienia pełne odszkodowanie

Należy mieć jednakże na względzie, że nie zawsze, gdy Sąd ustali, że poszkodowany przyczynił się do wypadku i powstania szkody, odszkodowanie powypadkowe zostanie obniżone!

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2009 r., IV CSK 241/09: „Zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie panuje zgoda co do tego, że samo ustalenie przyczynienia się poszkodowanego nie nakłada na sąd obowiązku zmniejszenia odszkodowania, ani nie przesądza o stopniu tego zmniejszenia. Ustalenie przyczynienia jest warunkiem wstępnym, od którego w ogóle zależy możliwość rozważania zmniejszenia odszkodowania, i warunkiem koniecznym, lecz niewystarczającym, gdyż samo przyczynienie nie przesądza zmniejszenia obowiązku szkody, a ponadto - stopień przyczynienia nie jest bezpośrednim wyznacznikiem zakresu tego zmniejszenia. O tym, czy obowiązek naprawienia szkody należy zmniejszyć ze względu na przyczynienie się, a jeżeli tak - w jakim stopniu należy to uczynić, decyduje sąd w procesie sędziowskiego wymiaru odszkodowania w granicach wyznaczonych przez art. 362 KC”.

Autor: Agnieszka Prętczyńska

 

 

Tagi: zaniżenie odszkodowania, obniżenie odszkodowania, przyczynienie

Zgłoś potrzebę bezpłatnej porady prawnej:


Współpracujemy z: