Odszkodowanie i służebność przesyłu gazu

18.11.2015

Wynagrodzenie za służebności przesyłu gaz

 

Właściciel nieruchomości, na której posadowiony został gazociąg, zasadniczo ma prawo do ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem oraz żądania odszkodowania za okres bezumownego korzystania. Trzeba jednakże mieć na względzie, że zarówno wynagrodzenie, jak i odszkodowanie nie będzie się należało, jeżeli dla przykładu doszło do tzw. zasiedzenia służebności przesyłu, do którego to dochodzi na skutek wieloletniego bezpłatnego korzystania z nieruchomości pod przesył gazu przez przedsiębiorstwo przesyłowe.

Warunki ustanowienia służebności przesyłu gazu

W Kodeksie Cywilnym prawo służebności przesyłu zostało uregulowane w art. 305(1)- 305(4) i z definicji jest to prawo do obciążenia nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 (rurociągi gazowe, ropociągi) prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń.

W praktyce prawo służebności przesyłu umożliwia uprawnionemu przedsiębiorcy przesyłowemu wejście i wjazd na teren obciążonej nieruchomości wraz z odpowiednim sprzętem np. w celu dokonania konserwacji, remontu, naprawy awarii czy nawet w ramach zwykłego dozoru infrastruktury przesyłowej.

Właściciel może ustanowić służebność przesyłu w zasadzie zawsze, jeżeli na jego nieruchomości znajdują się urządzenia przesyłowe a kwestie przesyłu nie zostały uregulowane. Należy jednakże mieć na względzie, że właściciele nieruchomości zainteresowani są co do zasady ustanowieniem służebności przesyłu gazu za wynagrodzeniem, do którego nie jest wystarczający sam fakt posiadania urządzeń oraz występowania potrzeby uregulowania prawnie tych kwestii.

W przypadku wynagrodzenia za służebność przesyłu gazu kluczowe znaczenie ma czas, jaki upłynął od rozpoczęcia korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego z nieruchomości. Zasadniczo gazociąg nie powinien znajdować się na nieruchomości dłużej niż lat 30. Jeżeli, gazociąg na działce znajduje się dłużej wówczas może dojść do zasiedzenia, które to wyklucza ustanowienie służebności przesyłu gazu za wynagrodzeniem.

Zasiedzenie służebności

Zgodnie z art. 292 Kodeksu Cywilnego służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia.

W myśl najnowszego orzecznictwa Sądowego, możliwe jest również podnoszenie zarzutu zasiedzenia w stosunku do urządzeń przesyłowych znajdujących się pod powierzchnią ziemi– czyli teoretycznie nie spełniających podstawowej przesłanki zasiedzenia, tj. widoczności. W przypadku gazociągów ich "widoczność" wywodzona jest bowiem w postępowaniach sądowych najczęściej na podstawie znajdujących się nad powierzchnią nieruchomości niewielkich elementów zewnętrznych infrastruktury przesyłowej. Często elementy te de facto nie są z samą infrastrukturą przesyłową ani funkcjonalnie ani też tym bardziej nie służą bezpośrednio do przesyłu pary, gazu, ropy czy wody. Są to np. słupki kontrolno – pomiarowe czy słupki znacznikowe.

Warto podkreślić, że większość orzeczeń sądowych na jakie powołują się Przedsiębiorstwa Przesyłowe w odniesieniu do zasiedzenia służebności przesyłu w stosunku do podziemnej infrastruktury odnosi się do konkretnych, ściśle określonych okoliczności danej sprawy i zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa każda taka sytuacja winna być rozstrzygana indywidualnie. Kwestię możliwości zasiedzenia urządzeń przesyłowych podziemnych, doskonale obrazuje postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 06 lipca 2011 roku. W jego uzasadnieniu Sąd Najwyższy statuuje m.in., że: „istotne jest bowiem to, czy te widoczne elementy stanowiły wystarczającą podstawę do ustalenia przez właściciela nieruchomości zachodzenia stanu ingerencji w prawo własności poprzez posadowienie na jego nieruchomości urządzeń przesyłowych”

Dodać należy, że do absolutnej rzadkości należą natomiast postępowania, w których orzeczono zasiedzenie służebności przesyłu w stosunku do urządzenia przesyłowego podziemnego, którego żaden element nie wystawał ponad powierzchnię ziemi. W takiej sytuacji Przedsiębiorstwo Przesyłowe musi dowieść przed Sądem tego, że właściciel nieruchomości był świadomy istnienia takiego urządzenia pod powierzchnią nieruchomości w okresie koniecznym do stwierdzenia zasiedzenia, co obiektywnie rzecz biorąc jest niezmiernie trudne.

Ponieważ problematyka tego typu spraw jest złożona, w każdej sprawie poleca się skonsultowanie z prawnikiem.

Autor Aplikant Adwokacki: Mateusz Nowicki

 

 

Tagi: odszkodowanie za gazociąg, służebność przesyłu gazu, przesył

Zgłoś potrzebę bezpłatnej porady prawnej:


Współpracujemy z: